Chuyên mục
Soạn văn 11

Soạn bài Bài ca phong cảnh Hương Sơn của Chu Mạnh Trinh

I.    Tìm hiểu chung

1.     Tác giả

–    Chu Mạnh Trinh (1862 – 1905)

–    Tự là Cán Thần hiệu là Trúc Vân

–    Ông sinh ra mảnh đất Phú Thị Hưng Yên

–    Ông là người học rộng tài cao lớn lên ông đỗ tiến sĩ làm quan đến chức Án sát

–    Ông là người say mê cảnh văn thơ cảnh đẹp

–    Tác phẩm tiêu biểu: trúc vân thi tập, thanh tâm tài nhân thi tập, một số bài thơ khác

2.    Tác phẩm

a.    Hoàn cảnh sáng tác: bài thơ được nhà thơ sáng tác khi ông đến trông coi việc trùng tu lại chùa Hương. Vốn là người say mê những danh lam thắng cảnh của đất nước cho nên nhà thơ tức cảnh làm thơ.

b.    Thể thơ: ca trù hát nói.

c.    Bố cục: 3 phần.

–    Phần 1: 4 câu thơ đầu: giới thiệu khái quát cảnh Hương Sơn.

–    Phần 2: 12 câu tiếp: Tả cảnh đẹp Hương Sơn.

–    Phần 3: còn lại: suy nghĩ cảm nhận của nhà thơ trước cảnh đẹp ấy.

II.    Phân tích

1.    Cảnh đẹp Hương Sơn

–    Câu thơ đầu có bầu trời là cảnh thật còn cảnh Phật là nửa thực nửa mơ -> vẽ lên một không gian yên tĩnh thấm đậm chất thiền mang một màu sắc tâm linh đạo Phật.

–    “kìa” thể hiện sự bất ngờ ->nhấn mạnh vào vẻ đẹp của hương Sơn.

–    Từ láy “non non” , “nước nước”, “mây mây” -> mở ra một không gian mênh mông với nước non trùng điệp hết lớp nay đến lớp khác.

–    Nhà thơ bật lên câu hỏi tu từ cũng như là lời khẳng định đây chính là đệ nhất động.

->    Bốn câu thơ đầu đã giới thiệu phong cảnh Hương Sơn với không gian mênh mông rộng lớn nó vừa mang màu sắc đời thực lại vừa mang một màu sắc như chốn bồng lai tiên cảnh thấm đậm tâm linh đạo Phật.

2.    Cảnh Hương Sơn

–    Rừng mai chim cúng trái, cá nghe kinh đang thỏ thẻ, lửng lơ -> sự nhẹ nhàng, dường như cảnh vật nơi đây được đạo phật cảm hóa đến mức cá lửng lơ nhẹ nhàng như đang lắng nghe kinh.

–    Âm thanh tiếng chày kình thoảng qua khiến khách tang bồng như giật mình tỉnh giấc mộng. Có lẽ là do nơi đây huyền ảo nhẹ nhàng quá giống như một giấc mơ vậy.

–    Điệp từ “này” thể hiện sự mời gọi giới thiệu, các địa danh được liệt kê suối giải oan, chùa Cửa Võng, am Phật Tích, động Tuyết Quynh.

–    Màu sắc đường nét: nghệ thuật so sánh khiến cho màu sắc đá ngũ sắc hiện lên long lanh như dệt gấm, đường nét thành khối của những hang lồng bóng nguyệt, lối uốn thang mây.

–    Các từ láy “thăm thẳm” “gập ghềnh” -> không gian mênh mông sâu thẳm cùng không khí mang đậm chất mơ mộng huyền ảo nhịp nhàng.

–    Cảnh đẹp ấy có phải do tạo hóa kì công sắp đặt. Đó là câu hỏi tu từ nhà thơ hỏi ra mà không có câu trả lời nhằm thể hiện vẻ đẹp hết ý nơi đây.

->    Bằng những thủ pháp nghệ thuật so sánh, câu hỏi tu từ nhà thơ đã mang đến cho chúng ta một bức tranh thiên nhiên Hương Sơn tuyệt đẹp mang đậm chất thiền mênh mông non nước. Từ con cá cho đến cánh rừng đều hiền hòa êm ái

3.    Suy niệm của nhà thơ về cảnh Hương Sơn.

–    Cảnh nơi đây như nhuốm màu phật giáo đức độ hiền lành, nhà thơ tay như đang cầm tràng hạt và miệng nam mô phật.

–    Chính thế nhà thơ cũng mong ước đến để thưởng ngoạn Hương Sơn.

–    Điệp từ “càng” nhấn mạnh vào sự yêu mến nơi đây của nhà thơ, yêu Hương Sơn bao nhiêu thì yêu đất nước bấy nhiêu.

III.    Tổng kết

–    Bài thơ với nhịp điệu khoan thai nhẹ nhàng diu dặt, không gian thơ rộng lớn mênh mông vừa hùng vĩ lại vừa huyền ảo mang đến cho ta cảm giác vô cùng thanh thản nhẹ nhàng. Nhà thơ giống như một hướng dẫn viên du lịch giúp chúng ta khám phá nét đẹp Hương Sơn.

Bởi Cô Bình

Dạy văn quan trọng nhất là truyền cảm hứng. Giáo viên say mê môn văn thì bằng mọi cách làm cho học sinh cũng cảm thấy hay, rung động như mình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *