Chuyên mục
Soạn văn 10

Soạn bài Nguyễn Trãi văn học lớp 10

1. Vì sao có thể nói Nguyễn Trãi là một nhân vật lịch sử vĩ đại?

Nói Nguyễn Trãi là một nhân vật lịch sử vĩ đại bởi những lẽ sau đây:
+  Nguyễn Trãi sinh ra trong một thời đại loạn lạc, xã hội rối ren, nhân dân lầm tham đau khổ, đó là thực trạng nhà Trần suy vi, Hồ Quý Li lên ngôi, quân Minh ngang ngược kéo quân sang nước ta xâm chiếm nhằm mục đích đặt ách thống trị ở đất nước ta, chúng dùng luận điệu sảo trá “Phù Trần diệt Hồ” làm nguyên cớ gây chiến tranh.

+ Cha của Nguyễn Trãi là Nguyễn Phi Khanh, từng làm quan cho nhà Hồ, sau đó bị giặc Minh bắt về Trung Quốc, sống trong một thời đại đầy loạn lạc, biến động lại trải qua những nỗi đau khổ chia li nên ngay từ rất sớm Nguyễn Trãi đã nuôi lòng căm thù giặc sâu sắc, cùng với tình yêu dành cho dân tộc, khát vọng đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi Đại Việt.

Để thực hiện hoài bão của mình, Nguyễn Trãi đã gia nhập nghĩa quân Lam Sơn, dâng lên “Bình Ngô sách” và trở thành người phò trợ, một cánh tay đắc lực của chủ tướng nghĩa quân Lam Sơn lúc ấy là Lê Lợi. Có thể nói chiến thắng lẫy lững của nghĩa quân Lam Sơn trước giặc Minh có một phần đóng góp to lớn của Nguyễn Trãi.

+ Bước vào thời bình, Nguyễn Trãi vẫn tận tâm vì dân vì nước phò trợ cho nhà vua, tuy nhiên những tên nịnh thần đã ganh ghét, bày bố hòng hãm hại Nguyễn Trãi, không thể tiếp tục sống trong môi trường đầy giả dối, lộng hành ngang ngược của bọn nịnh thần, Nguyễn Trãi đã cáo quan về ẩn dật ở Côn Sơn, tuy về ở ẩn nhưng với tâm thế của một con người hết lòng vì dân vì nước, Nguyễn Trãi vẫn một lòng hướng về thế sự.

+ Vụ án Lệ Chi Viên đầy oan ức, ngang trái khiến cho Nguyễn Trãi phải chịu tội chu di tam tộc. Và phải đến tận năm 1442, khi vua Lê Thánh Tông lên ngôi vua thì nỗi oan này của Nguyễn Trãi mới được rửa sạch.

2. Anh (chị) đã đọc những tác phẩm nào của Nguyễn Trãi? Hãy giới thiệu một vài tác phẩm tiêu biểu.

Nguyễn Trãi không chỉ là một nhà chính trị tài ba lỗi lạc của dân tộc Việt Nam mà ông còn là một nhà thơ, nhà văn tiêu biểu của nền văn học Trung đại Việt Nam. Các tác phẩm của Nguyễn Trãi không chỉ có những nội dung sâu sắc, phản ánh được nhiều vấn đề nóng bỏng của xã hội, của cuộc sống mà còn có giá trị về nghệ thuật tiêu biểu. Nguyễn Trãi đã để lại một gia tài đồ sộ, khổng lồ những tác phẩm hay và giàu ý nghĩa, làm giàu có thêm nền văn học trung đại Việt Nam nói riêng, nền văn học Việt Nam nói chung. Có thể kể tên một số tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Trãi như:

+ Về lịch sử có tác phẩm “Lam Sơn thực lục”
+ Về địa lí có “Dư địa chí”
+ Về văn chính luận có “Quân trung từ mệnh tập”
+ Thơ chữ Hán “ Ức trai thi tập”
+ Thơ chữ Nôm có “ Quốc âm thi tập”.
Ngoài ra còn nhiều tác phẩm khác có thể kể tên như:
+ Cây chuối
+ Côn Sơn ca

3. Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi qua một số câu thơ mà anh (chị) cảm nhận sâu sắc nhất.

Nguyễn Trãi luôn thể hiện trong thơ một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm, một tâm hồn đầy rung động của thi nhân lỗi lạc. Ta có thể thấy bức chân dung tâm hồn của tác giả Nguyễn Trãi thông qua những bài thơ của ông.

Trước hết, Nguyễn Trãi là một con người nhập thế, ông luôn khát khao dâng hiến tài năng cho đất nước, triều đại. Ở Nguyễn Trãi có một tư tưởng rất tiến bộ, đó là tư tưởng thân dân, tư tưởng nhân nghĩa. Điều này được thể hiện rõ nét qua bài thơ “Bình ngô đại cáo” mà Nguyễn Trãi thay mặt vua Lê Lợi viết ngay sau khi đại thắng quân Minh:

“ Từng nghe
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

Nguyễn Trãi luôn đề cao vai trò của những người dân trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, họ là người đẩy thuyền nhưng cũng có thể lật thuyền nên triều đại mà muốn hưng thịnh, phát triển thì phải chú ý chăm lo cho cuộc sống của người dân, giúp dân trừ bạo, đó chính là nhân nghĩa cốt yếu. Đó là một con người vĩ đại về tầm vóc tư tưởng chính trị, nhưng trong cuộc sống hàng ngày Nguyễn Trãi lại thể hiện tình yêu tha thiết với tự nhiên, ca ngợi vẻ đẹp của đất trời. Ta có thể thấy điều này qua bài thơ “Côn Sơn ca” của Nguyễn Trãi:

“Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai
Côn Sơn có đá rêu phơi
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”

4. Nêu khái quát những giá trị cơ bản về nội dung và nghệ thuật của thơ văn Nguyễn Trãi.

+ Giá trị nội dung:
*  Đề cao tư tưởng thân dân, lấy dân làm gốc. Tư tưởng này cùng với tình yêu quê hương đất nước,tư tưởng nhân nghĩa tạo thành mạch cảm hứng xuyên suốt sự nghiệp thơ văn của Nguyễn Trãi.
 * Thơ Nguyễn Trãi thể hiện được những tư tưởng nhân văn đẹp đẽ
* Tình yêu quê hương đất nước.
+ Giá trị nghệ thuật
* Là người đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt
* Sử dụng những từ ngữ mang đậm tính dân tộc

Bởi Cô Bình

Dạy văn quan trọng nhất là truyền cảm hứng. Giáo viên say mê môn văn thì bằng mọi cách làm cho học sinh cũng cảm thấy hay, rung động như mình.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *